( 959 ) « وَأَلْزَمَ أَعْدائَكَ الْحُجَّةَ مَعَ مالَكَ مِنَ الْحُجَجِ الْبالِغَةِ عَلى جَمِيعِ خَلْقِهِ . » « 1 » و با وجود حجّت‌هاى رسايى كه تو بر تمامى مخلوقات داشتى ، با [ قبض روح تو ] حجّت را بر دشمنانت تمام كرد . براى اين بخش ، معانى گوناگونى مىتوان در نظر گرفت : 1 . الزام ولايت اميرالمؤمنين - عليه‌السّلام - در اخد ميثاق ازلى الزام و تكليف نمودن همه‌ى افراد بشر در ازل و در اخذ ميثاق ، بر قبول ولايت آن حضرت - عليه‌السّلام - و از آن جمله دشمنان آن جناب كه در اين جهان با او دشمنى نمودند ؛ زيرا در جهان تجرّد نورى ، اقتضاى عداوت و تكبّر ورزيدن - كه مخصوص عالم طبع و خاكى است - نمىباشد . در حديث آمده است : - « إِنَّ النَّبِىَّ - صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم - قالَ لِعَلىٍ - عليه‌السّلام - : أَنْتَ الَّذِى احْتَجَّ اللَّهُ بِكَ فِى ابْتِداءِ الْخَلْقِ حَيْثُ أَقامَهُمْ فَقالَ أَلَسْتُ بِرَبِّكُمْ ؟ فَقالُوا بَلى ، فَقالَ : وَمُحَمَّدٌ رَسُول‌ُاللَّهِ ؟ فَقالُوا جَمِيعاً . بَلى . فَقالَ : وَعَلِىٌّ أَمِيرُالْمُؤْمِنِينَ ؟ فَقالَ : الْخَلْقُ جَمِيعاً : لا ، إِسْتِكباراً وَعُتُوّاً عَنْ وِلايَتِكَ إِلّا نَفَرٌ قَلِيلٌ ، وَهُمْ أَقَلُّ الْقَلِيلِ ، وَهُمْ أَصْحاب‌ُالْيَمِينِ . » « 2 » پيامبر اكرم - صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم - به علىّ - عليه‌السّلام - فرمود : تويى همان شخصى كه خداوند در آغاز آفرينش به تو احتجاج نمود ، آن هنگام كه آنان را به پا داشت و فرمود : آيا من پروردگار شما نيستم ؟ گفتند : بلى ، سپس فرمود : و آيا محمّد - صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم - رسول خدا نيست ؟ ! و همگى گفتند : بلى ، سپس فرمود : و آيا

--> ( 1 ) . اقبال‌الاعمال ، ص 470 . ( 2 ) . بحارالانوار ، ج 37 ، ص 310 ، حديث 41 .